Zapraszamy wszystkich do obserwacji naszej najbliższej gwiazdy – Słońca.  


Słońce znajduje się obecnie mniej więcej w maksimum 11-letniego cyklu aktywności, o numerze 24, charakeryzującego się generalnie większą ilością i
powierzchnią plam słonecznych, wzmożoną częstotliwością i wielkością wyrzutów plazmy, zwanych flarami które wpływają na parametry wiatru słonecznego, ale również są bezpośrednim powodem zórz polarnych. Ponieważ przebiegunowanie Słońca dokonało się w grudniu 2013 roku, zatem środek cyklu raczej jest już za nami.

 


Tak wygląda raport liczby plam słonecznych NOAA na koniec lutego 2014:

 

Historia 400 lat obserwacji ilości plam słonecznych:

 

 Słońce obserwować można na wiele sposobów:
 - najprostszą metodą jest projekcja na biały ekran (karka papieru) z małego refraktora lub lornetki, z ograniczeniem apertury do zaledwie kilku centymetrów, ze względu na temperaturę wewnątrz systemu optycznego;

 

 

- bardziej popularną metodą są filtry ND5.0 (przy fotografii ND3.8) - szklane bądź z popularnej folii Baader’a, zakładane na obiektyw instrumentu pełnoaperturowe, bądź z ograniczeniem, które z kolei czasami daje lepsze wyniki ze względu na modyfikację światłosiły i skali odwzorowania; 

 

 

 

 

- bardziej zaawansowaną metodą są kliny Herschela – coś na wzór nasadki kątowej, gdzie tylko niewielka ilość światła (przez klin) odbijana jest do obserwatora, a reszta rozprasza się na specjalnej płytce ceramicznej; świetnie współpracują z refraktorami; ograniczenie bezpieczeństwa apertury to ok. 150mm;

 

 

 

- najefektowniejsze (i najdroższe niestety) to dedykowane teleskopy słoneczne strojone na linię absorpcyjną wodoru alfa (Fraunhofer C: 656,281nm) lub wapnia (Fraunhofer K: 393,368nm) firm takich jak Lunt, Coronado lub Daystar;

 

 

 

 

- najlepszym i najbardziej zautomatyzowanym rozwiązaniem jest własny ATM – np. dla linii alfa wodoru, do którego można zastosować zoptymalizowaną dla tej długości fali celę obiektywu, np. dublet Istar, system telecentryczny TZ Baader, oraz serce systemu – jeden ze strojonych filtrów H-a Daystar.

 

 

Jean-Pierre Brahic i jego ATM, oraz zdjęcie z niego.



Grupa Tematyczna Obserwacji Słońca nie prowadzi jeszcze zorganizowanej działalności, chociaż nawiązaliśmy już kontakt z ogólnopolską Sekcją Obserwacji Słońca PTMA (http://sosptma.astrowww.pl/), której koordynatorem jest pan Tadeusz Figiel. Sekcja ta liczy niewiele ponad 10 osób – wysyła własne raporty (przede wszystkim liczbę Wolfa R i współczynnik aktywności plamotwórczej SN) do AAVSO (http://www.aavso.org/solar). Jeżeli będzie zainteresowanie wśród członków Szczecińskiego Oddziału PTMA, to o oczywiście włączymy się w usystematyzowane obserwacje. Ostatni słoneczny raport AAVSO wymienia pana Tadeusza: http://www.aavso.org/sites/default/files/solar_bulletin/AAVSO_SB_2014_01.pdf.

Trzeba nadmienić, że AAVSO podaje liczbę plam w czterech standardach:

Volume 70 Number 1 January, 2014

The graph above shows the Solar Dynamics Observatory (SDO) data http://www.nasa.gov/mission_pages/sdo/main/ with the SDO Wolf number (data in the SunEntry database), the AAVSO American Relative number (Ra) together with the Penticton 10.7 cm Solar Flux Unit (SFU) values for most of 2013. The NRC Penticton data (labeled f10.7) come from here: ftp://ftp.geolab.nrcan.gc.ca/data/solar_flux/daily_flux_values/fluxtable.txt and the International Sunspot Number (ISN) comes from the Solar Influences Data Center (SIDC) Royal Observatory, Belgium.http://sidc.oma.be/sunspot-index-graphics/sidc_graphics.php Graphs courtesy of Thierry Dudok de Wit (Laboratoire de Physique et Chimie de l’Environment et de l’Espace).

 

Nasze Słońce jest też obserwowane przez satelity. Warto może wymienić kilka:

 

- Solar Dynamic Observatory: http://sdo.gsfc.nasa.gov/

 

 -          Solar and Heliospheric Observatory: http://soho.esac.esa.int/data/realtime-images.html

 

 

-          Solar Terrestrial Relations Observatory: http://stereo.gsfc.nasa.gov/

 

 

 

-          HINODE (SOLAR-B): http://solarb.msfc.nasa.gov/

 

 

 

Istnieje również sieć naziemnych teleskopów helio-sejsmologicznych NSO/GONG: http://gong.nso.edu/. Sieć obejmuje 6 zautomatyzowanych obserwatoriów rozmieszczonych strategicznie na kuli ziemskiej, które dostarczają cennych danych w czasie rzeczywistym.

 

 

 

Big Bear, CA, 2014/03/10.

 

 

Warto dodać, że Słońce było bohaterem dwóch ostatnich transmisji (2014/03/10-11) naszej PTMA Szczecin TV:

 

 

 

 

 

 

 

 

Zachęcamy Wszystkich do obserwacji i zgłaszania chęci uczestnictwa w pracach naszej Sekcji. Plany działalności wypracujemy wspólnie. 

Chęć przyłączenia się do Grupy Tematycznej Obserwatorów Słońca proszę zgłaszać bezpośrednio na forum. 

Marek Pacuk


facebook PTMA Szczecin