Jak zacząć?

Dobrym sposobem na rozpoczęcie zabawy z gwiazdami zmiennymi jest odrobina teorii. Podczas prelekcji PTMA Szczecin odbyło się kilka zajęć związanych ze zmiennymi. Poniżej udostępniamy do ściągnięcia prezentacje członków naszego oddziału:
 

30 stycznia 2014 - Tadeusz Smela - Wprowadzenie do gwiazd zmiennych

30 stycznia 2014 - Andrzej Armiński - Wprowadzenie do AAVSO

13 lutego 2014 - Andrzej Armiński - Zostań obserwatorem AAVSO w jeden dzień

 

Świetne opracowanie dotyczący wizualnych obserwacji gwiazd zmiennych znajdziecie również na stronie AAVSO (po polsku):

http://www.aavso.org/visual-observing-manual-polish

Co dalej?

Na początek dobrze jest wybrać kilka jasnych gwiazd, których magnitudo zmienia się dosyć szybko i dosyć znacznie.  

Doskonałą propozycją respektującą powyższe wytyczne jest gwiazda Bet Lyr w konstelacji Lutni. Jest to zmienna zaćmieniowa (typy zmiennych patrz: http://www.aavso.org/vsx/index.php?view=about.vartypes) o okresie blisko 13 dni. Gwiazda jest dobrze widoczna od wiosny do późnej jesieni, zatem w niedługim czasie możemy uzbierać obserwacji na tyle, by pozwolić sobie na analizę danych.

Jako przykład możemy przytoczyć oceny jasności wykonane obserwatorów Sekcji Obserwatorów Gwiazd Zmiennych PTMA. Na wykresie widoczne są zarówno zaćmienia pierwotne jak i wtórne.

 

źródło: http://sogz-ptma.urania.edu.pl/

Propozycje gwiazd do obserwacji okiem nieuzbrojonym:

bet Lyr, R Lyr, eta Aql, bet Per, gam Cas, bet Ori, eta Gem

Do obserwacji tych gwiazd i oceny ich jasności niezbędne będą mapy nieba z gwiazdami porównania. 
Ploter map wybranych obszarów znajdziecie tutaj: http://www.aavso.org/vsp. W przypadku tych gwiazd polecamy drukowanie map "A" (pole widzenia 15 st.). 

Lista gwiazd do obserwacji lornetką:

AAVSO na swojej stronie udostępnia również tzw. Program Lornetkowy (AAVSO Binocular Program), gdzie zawarta lista wskazuje 154 gwiazdy, których ocen jasności możemy dokonać przez lornetkę.  

Dla Waszej wygody całą listę w uproszczonej wersji zamieszczamy poniżej. Mapki wraz z gwiazdami porównania, podobnie jak w przypadku obserwacji okiem nieuzbrojonym, znajdziecie tutaj: http://www.aavso.org/vsp. Ustalając wytyczne do stworzenia mapy należy dopasować pole widzenia lornetki do "rozpiętości" mapy (parametr "Field of View"). 

Name  

Const.  

Var. type  

Period  

Mag. range

EG And

And

ZAND

 

6.97 - 7.8 V

V0370 And

And

SRB

228

6.85 - 8.05 V

tet Aps 

Aps 

SRB 

111

4.65 - 6.20 V

R Aql

Aql

270,5

5.5 - 12.0 V

R Aqr

Aqr 

M+ZAND

387

5.2 - 12.4 V

psi 1 Aur 

Aur 

LC 

-- 

4.54 - 5.7 V

UU Aur 

Aur 

SRB 

235

5.10 - 6.6 V

FG Boo

Boo

SRB

700

7.3 - 8.3 V

R Boo

Boo

M

223,4

6.2-13.1V

RX Boo

Boo

SRB

158

7.0 - 8.3 V

RV Boo 

Boo 

SRB 

228

7.5 - 8.7 V

RW Boo 

Boo 

SRB 

209

7.5 - 8.6 V

RT Cap

Cap

SRB

422

6.8 - 8.0 V

AG Car

Car

SDOR

371,4

5.7 - 8.3 V

BO Car 

Car 

SRC

130,7

7.15 - 7.94 V

BZ Car

Car

SRC

111,3

6.86 - 8.6 V

CK Car

Car

SRC

266

6.85 - 8.06 V

EV Car

Car

SRC

825

6.76 - 8.8 V

HR Car

Car

SDOR

 

6.8 - 8.80 V

IX Car

Car

SRC

384

6.87 - 7.9 V

U Car

Car

DCEP

38,829

5.74 - 6.96 V

ASAS J110135-6102.9

Car 

LC 

 

6.73 - 7.91 V

R Car 

Car 

307

3.9 - 10.5 V

S Car 

Car 

149,49

4.5 - 9.9 V

rho Cas 

Cas 

SRD 

320

4.1 - 6.2 V

V0465 Cas 

Cas 

SRB 

60

6.1 - 7.2 V

R Cen

Cen 

502

5.3 - 11.8 V

RV Cen 

Cen 

457

7.0 - 10.8 V

T Cen 

Cen 

RVA

181,4

5.56 - 8.9 V

V0744 Cen

Cen 

SRB

166,7

4.83 - 6.95 V

V0766 Cen

Cen 

SDOR

 

6.11 - 7.50 V

V0854 Cen

Cen 

RCB

 

6.84 - 15.11 V

AR Cep

Cep

SRB

364

7.0 - 7.9 V

RW Cep

Cep

SRD

346

6.0 - 7.3 V

SS Cep

Cep

SRB

90

6.5 - 7.7 V

miu Cep 

Cep 

SRC 

835

3.43 - 5.1 V

W Cep 

Cep 

SRC 

350

7.02 - 8.5 V

omi Cet 

Cet 

331,96

2.0 - 10.1 V

T Cet 

Cet 

SRC 

159,3

4.96 - 6.90 V

tet Cir

Cir

GCAS

 

4.81 - 5.7 V

VY CMa

CMa

LC 

 

6.5 - 9.6 V

W CMa 

CMa 

SR

160

6.27 - 7.09 V

RS Cnc 

Cnc 

SRB

242,2

5.33 - 6.94 V

RT Cnc 

Cnc 

SRB 

90,04

7.05 - 8.1 V

X Cnc 

Cnc 

SRB 

180

5.69 - 6.94 V

R CrB

CrB

RCB

 

5.71 - 15.2 V

RR CrB

CrB

SRB

60,8

7.3 - 8.2 V

RU Crt

Crt

SRB

60,85

7.43 - 8.59 V

BH Cru

Cru

530

6.6 - 9.8 V

SV Crv

Crv

SRB

65,2

6.75 - 7.6 V

TU CVn 

CVn 

SRB 

44,2

5.50 - 6.2 V

V CVn 

CVn 

SRA 

191,89

6.52 - 8.56 V

Y CVn

CVn 

SRB

267,8

4.86 - 5.88 V

AF Cyg 

Cyg 

SRB 

92,5

6.4 - 7.7 V

CH Cyg 

Cyg 

ZAND+SR 

-- 

5.6 - 10.1 V

RS Cyg 

Cyg 

SRA 

417,39

6.5 - 9.5 V

V0460 Cyg 

Cyg 

SRB 

180

5.57 - 6.5 V

V1070 Cyg 

Cyg 

SRB 

62,4

6.56 - 7.56 V

W Cyg 

Cyg 

SRB 

131,7

5.10 - 6.83 V

CT Del 

Del 

SRB

83,5

6.8 - 8.5 V

EU Del 

Del 

SRB 

58,63

5.41 - 6.72 V

U Del 

Del 

SRB 

120

6.14 - 7.61 V

AY Dor

Dor 

SR

86,4

6.93 - 7.94 V

R Dor 

Dor 

SRB 

172

4.78 - 6.32 V

AH Dra

Dra

SRB

158

6.4 - 8.6 V

RY Dra 

Dra 

SRB

300

5.88 - 8.0 V

TX Dra 

Dra 

SRB 

78

6.8 - 7.9 V

UX Dra 

Dra 

SRB

175

5.94 - 7.1 V

BM Eri 

Eri 

SR 

559

6.76 - 8.03 V

BR Eri

Eri 

SRB

73,3

6.5 - 8.16 V

RR Eri 

Eri 

SRB 

94,6

6.80 - 7.62 V

Z Eri 

Eri 

SRB 

74

6.17 - 7.18 V

TV Gem

Gem

SRC

229

6.27 - 7.5 V

BU Gem 

Gem 

SRC

325

5.74 - 7.4 V

pi 1 Gru 

Gru 

SRB 

195,5

5.31 - 7.01 V

AC Her

Her

RVA

75,29

6.85 - 9.0 V

IQ Her

Her

SRB

76,5

6.8 - 8.0 V

OP Her

Her

SRB

120,5

5.85 - 6.73 V

ST Her

Her

SRB

144

6.8 - 8.3 V

UW Her

Her

SRB

103,6

6.8 - 8.7 V

V0939 Her

Her

LB

 

7.47 - 8.50 V

g Her 

Her 

SRB 

89,2

4.3 - 5.5 V

X Her 

Her 

SRB 

102

5.8 - 7.0 V

R Hya 

Hya 

380

3.5 - 10.9 V

RT Hya 

Hya 

SRB 

245,5

7.0 - 10.2 V

RV Hya

Hya 

SRB

108,7

7.31 - 8.58 V

U Hya 

Hya 

SRB 

183,1

4.56 - 5.4 V

V Hya

Hya 

SRA

530,7

6.0 - 12.3 V

Y Hya

Hya 

SRB

154,4

6.2 - 7.4 V

CL Hyi

Hyi

SRB

75

6.71 - 7.75 V

T Ind 

Ind 

SRB 

272

5.76 - 6.47 V

R Leo 

Leo 

309,95

4.4 - 11.3 V

R Lep 

Lep 

445

5.5 - 11.7 V

RX Lep 

Lep 

SRB 

79,54

5.12 - 6.65 V

S Lep 

Lep 

SRB 

97,3

6.00 - 7.58 V

CE Lyn

Lyn

SRB

 

7.3 - 8.02 V

SV Lyn

Lyn

SRB

70

6.7 - 7.6 V

Y Lyn 

Lyn 

SRC 

110

6.58 - 8.25 V

XY Lyr

Lyr

SRC

120

5.6 - 6.6

HK Lyr 

Lyr 

LB 

-- 

7.5 - 8.4 V

CF Mic

Mic 

SRB

56,05

7.1 - 8.3 V

T Mic 

Mic 

SRB 

352

6.74 - 8.11 V

RV Mon

Mon

SRB

121,3

6.88 - 7.7 V

SX Mon

Mon

SRB

77,67

7.43 - 8.21 V

U Mon

Mon

RVB

91,32

5.45 - 7.67 V

X Mon 

Mon 

SRA 

155,8

6.8 - 10.2 V

BO Mus 

Mus 

SRB 

132,4

5.3 - 6.56 V

V0533 Oph

Oph 

SR

69,7

7.06 - 8.24 V

X Oph 

Oph 

338

5.9 - 9.2 V

BQ Ori

Ori

SRB

243

7.1 - 9.0 V

W Ori

Ori

SRB 

212

5.5 - 6.9 V

BL Ori 

Ori 

SRB

153,8

5.9 - 6.6 V

S Pav 

Pav 

SRA 

390

6.6 - 10.4 V

Y Pav

Pav 

SRB

449

5.79 - 6.90 V

GO Peg

Peg

SRB

79,3

7.14  - 7.91

PV Peg

Peg

SRB

520

6.6 - 7.7 V

SU Per

Per

SRC

533

7.2 - 8.7 V

CI Phe

Phe

SRB

739

7.08 - 8.20 V

R Pic 

Pic 

SR 

168

6.35 - 10.1 V

TV Psc

Psc

SR

49,1

4.65 - 5.42

Z Psc

Psc

SRB

155,8

6.37 - 7.49 V

L2 Pup 

Pup 

SRB 

140,6

2.6 - 7.54 V

V0407 Pup

Pup 

SRC

567

6.69 - 7.78 V

WX Ret 

Ret 

SRA 

266

7.78 - 9.52 V

SW Scl 

Scl 

SRC 

143,6

7.30 - 9.32 V

AH Sco

Sco 

SRC

735

6.7 - 9.5 V

BM Sco 

Sco 

L

 

5.25 - 6.46 V

V0905 Sco

Sco 

SDOR

57

6.21 - 6.97 V

R Sct

Sct

RVA

146,5

4.2 - 8.6 V

tau 4 Ser 

Ser 

SRB 

86,7

5.89 - 7.07 V

RY Sgr

Sgr

RCB

 

5.8 - 14.0 V

UX Sgr

Sgr

SRB

95,7

7.25 - 8.3 V

V1943 Sgr

Sgr

SRB

330

7.1 - 8.4 V

Y Tau 

Tau 

SRB 

245

6.4 - 7.3 V

BL Tel 

Tel 

EA/GS+SRD 

778

7.09 - 9.08 V

RX Tel

Tel 

LC

 

6.45 - 7.47 V

X TrA 

TrA 

SR

361,1

5.03 - 6.05 V

W Tri

Tri

SR

108

7.4 - 8.4 V

DM Tuc

Tuc

SRB

74,58

6.88 - 8.19 V

TV UMa

UMa

SRB

53,74

6.72 - 7.45 V

VW UMa

UMa

SRB

615

6.69 - 7.71 V

RY UMa 

UMa 

SRA

310

6.49 - 7.94 V

ST UMa 

UMa 

SRB 

80,88

6.0 - 7.2 V

Z UMa 

UMa 

SRB 

195,5

6.2 - 9.4 V

V UMi 

UMi 

SRB 

73

7.06 - 8.7 V

GO Vel

Vel 

SRB

520

6.56 - 7.80 V

MN Vel 

Vel 

SRB

130

7.32 - 8.80 V

FP Vir

Vir

SRB

67,8

6.55 - 7.69 V

RW Vir

Vir

SRB

175

6.71 - 7.50 V

BK Vir 

Vir 

SRB 

140

7.28 - 8.8 V

RT Vir 

Vir 

SRB 

157,9

7.41 - 9.0 V

SS Vir 

Vir 

SRA 

361

6.0 - 9.6 V

SW Vir 

Vir 

SRB 

146

6.2 - 8.0 V

FI Vul

Vul 

SR

 

6.97 - 8.30 V

 źródło: http://www.aavso.org/aavso-binocular-program 

Wyniki obserwacji wizualnych prosimy wysyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript., zostaną one udostępnione na naszej stronie:
http://astronomia.szczecin.pl/grupy-tematyczne/obserwacje-gwiazd-zmiennych/obserwacje-wizualne-gwiazd-zmiennych-wykonane-przez-czlonkow-ptma-o-szczecin

 


facebook PTMA Szczecin

SCLogin